EVNNPC: Từng bước làm chủ công nghệ pin lưu trữ năng lượng BESS trên lưới điện miền Bắc

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc tiếp tục tăng cao, đặc biệt trong các đợt nắng nóng và khung giờ cao điểm, yêu cầu nâng cao tính linh hoạt, chủ động và độ tin cậy trong vận hành hệ thống điện ngày càng trở nên cấp thiết.

Trước thực tế đó, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đang từng bước đầu tư, đưa hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) vào khai thác, tạo thêm nguồn lực hỗ trợ điều hành lưới điện và giảm áp lực trong những thời điểm phụ tải tăng cao. BESS có khả năng tích trữ điện năng khi phụ tải thấp hoặc khi điều kiện hệ thống phù hợp, sau đó phát trở lại lưới điện khi nhu cầu sử dụng tăng.

Khả năng sạc và phát điện linh hoạt giúp bổ sung thêm công cụ cân bằng cung - cầu, cắt giảm công suất đỉnh, giảm áp lực lên thiết bị và nâng cao khả năng thích ứng của lưới điện trước những biến động của phụ tải.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tăng tính linh hoạt cho hệ thống điện, cùng với phát triển nguồn điện linh hoạt, lưới truyền tải và các giải pháp quản lý nhu cầu phụ tải.

Việt Nam đặt mục tiêu phát triển khoảng 10.000 - 16.300MW BESS vào năm 2030, đáp ứng yêu cầu vận hành hệ thống khi tỷ trọng các nguồn năng lượng tái tạo biến đổi ngày càng gia tăng, đồng thời đóng góp vào lộ trình thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Trong giai đoạn 2026 - 2027, nhu cầu đầu tư BESS tập trung chủ yếu tại miền Bắc - khu vực có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao, tập trung nhiều trung tâm công nghiệp lớn và có sự chênh lệch đáng kể giữa nhu cầu sử dụng điện vào giờ cao điểm và thấp điểm.

BESS từng bước phát huy hiệu quả trên lưới điện miền Bắc Theo ông Vũ Anh Phương - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc, EVNNPC đang triển khai đầu tư hệ thống BESS với tổng quy mô 530MW tại 83 trạm biến áp, chia thành 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 có quy mô 305MW tại 47 trạm biến áp thuộc 8 Công ty Điện lực, hiện đã hoàn thành tại 9 trạm. Giai đoạn 2 có quy mô 140MW tại 23 trạm biến áp, đang hoàn thiện các thủ tục triển khai.

Giai đoạn 3 dự kiến đầu tư 85MW tại 13 trạm biến áp. Ông Vũ Anh Phương - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc trao đổi về định hướng triển khai hệ thống pin lưu trữ năng lượng BESS trên lưới điện miền Bắc Việc triển khai BESS được EVNNPC thực hiện gắn với đặc điểm phụ tải, hiện trạng lưới điện và nhu cầu vận hành tại từng khu vực.

Khi cần thiết, nguồn điện đã được tích trữ có thể nhanh chóng phát trở lại lưới điện theo yêu cầu điều độ, qua đó hỗ trợ giảm công suất đỉnh, hạn chế nguy cơ quá tải thiết bị và tạo thêm dư địa cho công tác điều hành hệ thống. Không chỉ mang lại hiệu quả trong những thời điểm phụ tải tăng cao, BESS còn giúp hệ thống điện linh hoạt hơn trước sự thay đổi của nhu cầu sử dụng điện.

Khả năng tích trữ và phát điện theo yêu cầu giúp bổ sung thêm một công cụ điều tiết nhanh, đặc biệt hữu ích tại các khu vực có mức chênh lệch lớn giữa phụ tải cao điểm và thấp điểm. Bắc Ninh là một trong những địa bàn được EVNNPC tập trung đầu tư BESS với quy mô lớn.

Ông Lại Việt Anh - Trưởng phòng Điều độ, Công ty Điện lực Bắc Ninh cho biết, trong giai đoạn 1, đơn vị được đầu tư 35MW BESS tại 6 trạm biến áp 110kV và đã hoàn thành trong tháng 8/2026. Giai đoạn 2 tiếp tục đầu tư 5MW tại Trạm biến áp 110kV Sông Cầu; giai đoạn 3 dự kiến bổ sung 40MW tại 6 trạm biến áp 110kV.

Là địa bàn tập trung nhiều khu công nghiệp, doanh nghiệp FDI và các cơ sở sản xuất công nghệ cao, Bắc Ninh có nhu cầu sử dụng điện lớn, với tốc độ tăng trưởng phụ tải dự kiến bình quân khoảng 12 - 13%/năm. Chênh lệch phụ tải giữa các khung giờ trong ngày cũng ở mức cao, đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với khả năng điều tiết và tính linh hoạt của lưới điện.